Followers

Saturday, July 27, 2019

නිහඩ මැදියමක....

නිසොල්මන් හිස් අහසෙ,
කලුවර ම රජයන පැයක..
එකදු තරුවක්වත්,
නොපෙනෙන යාමයක..
මුළු ලොවක්
නිදියන මහ රැයක..
නෙත් පියන් ,
අඩවන් වූ පැයක....
කවුළු පියන්
වසනට අවසර නැතිව......
නුඹත් ,මමත්
මේ වෙහෙසෙනුයේ....
සිව් වසරක.....
උපාධි සිහිනයේ අතරමංව
නොවෙද...?

Sunday, July 21, 2019

පුන්චියෙකුගේ පැතුම

     පවුලේ බාලයා විදියට චූටිම කාලෙ ඉදන් ම මට ලැබුණු ආදරේ අද ඔයාට අයිති වෙලා...එදා මං වෙනුවෙන් ඔයාගෙ අම්මිගේ,මාමිගේ,ආච්චි අම්මිගේ අතේ ගුලි වෙලා ආපු චොක්ලට් පෙත්ත,විස්කෝතු පෙට්ටිය අද ඔයා වෙනුවෙන් වෙන් වෙලා...අම්මා නැතුව නිදාගන්න බැරුව හිටපු මම,අද ඔයා ආච්චි අම්මට තුරුල් වෙලා නිදියන හැටි එහා ඇදේ ඉදන් බලාගෙන ඉන්නවා...
                                    ඒත් පුදුමයි,,,එදා ඔයාගෙ ආච්චි අම්මා මට නොදී ඔයාගෙ අම්මිට දෙන චොක්ලට් පෙත්තට,ඇගිලි විස්කෝතුවට වගේම,,,,ඔයාගෙ අම්මි,ආච්චි අම්මිට 'ආදරෙයි' කියලා ලං වෙනකොට ඒ පුන්චි හිතට දැනුණු දුක,තරහා අද ඔයා මේ දේවල් විදිනකොට ඔයා වෙනුවෙන් චුට්ටම චුට්ටක්වත් මේ හිතට දැනෙන්නේ නැහැ...කාටවත් ම උදුරගන්න ඉඩ දුන්නැති ඒ මං වෙනුවෙන් ගොඩනැගුණු ආදරේ එහෙම්පිටින් ම ඔයා වෙනුවෙන් වෙන් කරන්න උනත් අද මේ හිතට පුලුවන් වෙලා...ඉතින්,,,මේ ආදරෙත් එක්කම ඔයාගෙ අම්මි,තාත්ති වගේම මේ පුංචිත් බලන් ඉන්නවා ඔයා දවසින් දවස ලොකු වෙනහැටි...ලොකු නෝනා කෙනෙක් වෙලා මේ ලෝකෙ දිනන හැටි....
                ආදරෙයි❤️❤️❤️❤️

Saturday, July 20, 2019

නූතන ගීතය

නූතන ගීතය
              “රෝස මලේ නටුවේ කටූ - වන බඹරෝ ඔහොම හිටූ...”
 නූතනයේ ගීත ගැන කතා කිරීමට පෙර මොහොතකට සිතා බලන්න කුඩා අවධියේ අප කාගෙත් ජනප්‍රියම ගීතය. සින්දුවක් කියන්න යැයි පැවසූ විට නොයෙකුත් ඉරියව් වලින් මේ ගීතය ගැයූ අයුරු සිහිවන විට කොයි කාගෙත් මුවගට සිනහවක් එනවා නොඅනුමානය. හොදින් කල්පනා කර බැලූවිට හය හතර නොදත් අවධියේ ඒ ගැයූ ගීත වලින් අනාගතයට ආදර්ශයක්,උපදේශයක් ව්‍යංගාර්ථයෙන් පවසා ඇත. නමුත් අවාසනාවකට අප නොදැනුවත්වම මහා සැඩ සුළගකට එක් දෙසකට ගසාගෙන යන කුණු රොඩු ගොඩක් මෙන් අප සියළු දෙනා රසයක් නැති හිස් මාවතකට වැටී හමාරය. දැන් ඔබ අප සැම ඒ හිස් මාවතේ හිස් හදවත් ඇත්තවුන් වී ඇති බව පිළිගත යුතු ම සත්‍යයකි.
                                                            ගීතය යනු එක්තරා ආකාරයක භාවනාවකි. එකී භාවනාව දැන් විහිළුවකි. ඛේදවාචකයකි. අද තරුණ පරපුරේ අයෙකුගේ දුරකථනයක පැරණි ගීතයක් වැරදීමකින් හෝ තිබෙනු දැක ගත නොහැකි ය. වචන පෙළක් ඉතා සරලව ලියා තනුවක් දමා ගැයූ පමණින් එය ගීතයක්යැයි වැළද ගන්නා පරපුරක් දැන් බිහි වී හමාරය. මේ සියල්ල නිර්මාණය වන්නේ මනස සමගයි. තර්කානුකූල චින්තනයක්,කලාත්මක චින්තනයක් නැති රසයක් නොහදුනන පරපුරකට අමු අමුවේ අර්ථ ප්‍රකාශනයක් මිස ව්‍යංගාර්ථයක් රසවත්ව වටහා ගැනීමට තරම් දියුණු මනසක් නැත. එබැවින් අමරදේවයන්ගේ,කපුගේ ගේ,ටී.එම් ජයරත්නයන්ගේ ගීත අද පරපුරට රුස්සන්නේ නැත. ඔවුන් වැළදගන්නේ රසිකයාට සිතන්නට කිසිවක් හෝ ඔවදනක් හෝඅඩුම තරමින් සියුම් රසාස්වාදයක්වත් උරුම කර නොදෙන ශෛලියකින් රචනා කර ඇති ගීතයි. අද විරහව නිසා සියදිවි නසා ගත්තත් එදා විරහව තුළත් සුන්දරත්වයක් ගැබ් කරන්නට එදා ගීත රචකයා සැබැවින්ම සමත් වී තිබුණි. එදා විරහව නිසා සිත තුළ උපන් දුක ඉතාමත්ම සුන්දර අයුරින් වචනයට පෙරළීමට තරම් දියුණු මනසක් මිනිසාට විය. තම පෙම්වතිය හැර ගිය මොහොතක එදා ‘විකසිත පෙම් පොකුරු පියුම් ඔබේ පයට පොඩි වී ගියාදෙන්..පතිකුළයට අද මට පිටු පා යන මගේ සොදුරු ළදුනේ..’යැයි පවසා රිදෙන හදවත සුවපත් කර ගත්තද අද ඒ වෙනුවට නූතන පරපුර අතර ගැවසෙන්නේ පොළවේ වැළලෙන බව පවසමින් හඩා වැටෙන අදෝනා නොවේද...?
                                                         අද ගීතය විරහව යන තේමාවට පමණක්ම සීමා වී ඇත. කෙසේ වෙතත් සමාජයේ වැඩි වශයෙන්ම පවතින්නේ ආදරයේ විරහව මිස ආදරයේ සුන්දරත්වයක් නොවේ. හදවතේ සුන්දරත්වයක් නොමැතිව ජීවිතය සුන්දර කර ගන්නේ කෙසේද? සියල්ල රදා පවතින්නේ හදවතේ ස්වභාවය මතයි. සිතා බලන්න..සාමකාමී,සොදුරු,සියල්ල මැදහත් සිතින් දරා ගත හැකි හදවතක් අදෝනාවකින් බිහි වන්නේ කෙසේද?
                                    ‘ආදරයේ උණුහුම ලග දුක දැනෙන්නේ නෑ
දුක් කරදර නැති දවසට දුර පෙනෙන්නේ නෑ
ජීවිතයේ හැමදාමත් සැප රැදෙන්නේ නෑ
සිනහා වෙවී සිනහා වෙවී කල් ගෙවන්න බෑ’
මෙවැනි ගීතයකින් සවනට ලබා දෙන මිහිර, ආදර්ශයක් ද රසයක් ද හදවත් තුළ ජනිත කරයි. එතුළින් සොදුරු මිනිසෙක් බිහි වේ. නමුත් අද මුදලට යට වී තිබෙන කලාව පහසුවෙන්ම වචන දෙක තුනක් ගලපාගෙන නිර්මාණයක් කරනවා මිස එතුළින් හරවත් යමක් සමාජයට දීමට උත්සහ නොගනී. කවියේ කෝෂ්ඨාගාරය යැයි කීවත් වරදක් නැති ‘ප්‍රබුද්ධ’ කාව්‍යමය ග්‍රන්ථයේ මහගමසේකරයන් පවසා ඇත්තේ,
‘වැඩ ඇරී එන කලට ඔබ සමග
සෙනග පිරී ගිය දුම්රියක
අහුලාගෙන හිස් සිගරට් පැකට්ටුවක්
ඒ මත පැන්සල් කෙටියකින්
කුරුටු ගාන්නට මට ඇත කවියක්’
                           කවිය,ගීතය යනු හදවතේ පෙළගැසෙන සිතුවිලි පෙළකි. එය ඉතා සෞම්‍ය විය යුතු මිස වැලපීමක් නොවිය යුතුය. සියල්ලටම පෙර අප තුළ නිදාසිටින ‘රහක් අදුනන කලාකරුවා’ අවදිකර ගත යුතුය. එතැන් සිට ඉදිරි පරපුරට රසවිදිය හැකි ගීත කලාවක් ගොඩ නැගිය යුතුය. එවිට පැරණි සුභාවිත ගීත තරුණ පරපුර සමග මුසුවන දිනයක් ඉක්මනින්ම උදාවෙනවා නොඅනුමාන ය.
                                                                 
     


    එච්.ජී.දිල්කි තරංගනී

ලෝකයේ ගිනිකඳු

ගිනිකඳු  - පෘථිවි පෘෂ්ඨයේ පෘෂ්ඨයේ භූගෝලීය සැකැස්ම, මැග්මා මතුවේ. නම රෝම දෙවියාගේ ගිනිනිවිල - වුල්කන්. වර්තමානයේ පෘථිවියේ ක්රියාකාරී ගිනි කඳු 1000 කට වඩා තිබේ. ඊළඟට අප විසින් ගිනිකඳු වර්ගීකරණය කිරීමට ඔබව හඳුන්වා දෙනු ඇත, ඒවායේ බහුතරයක් සිටින ස්ථානය කුමක්ද කියාත්, ඉහළම හා වඩාත්ම ජනප්රිය ලෙස සලකනු ලබන දේ ඔබට පවසනු ඇත.

ගිනි උල්පත්: රසවත් තොරතුරු

ගිනිකඳු විශාල වර්ගීකරණයක් ඇත. ඉතින්, හැමදෙයක්ම ලෝකයේ ගිනිකඳු  වර්ග 3 කට බෙදා ඇත: 
   විශේෂ (තයිරොයිඩ්, ස්ටොටොව්ලොකැනෝ, ස්පාඤ්ඤ කෝටු, පොලොව්); 
   ස්ථානය (භූමිය, බිම්, දිය යට); 
   ක්රියාකාරිත්වය (වඳවී යාම, නිදාගැනීම, වැඩ කරන).
සෑම ගිනි කන්දක්ම පහත සඳහන් කොටස් වලින් සමන්විත වේ: 
   ප්රධාන ආවාටය; 
   පාර්ශ්වීය ආවාටය; 
   මුඛය. 



  සමහර ගිනිකඳු ලාවා ගලා නොයයි. ගිනිකඳු ගිනි කඳු ද ඇති අතර, ගයිසර් පශ්චාත්-ගිනිකඳු කඳවුරු වලට අයත් වේ.

ලෝකයේ ගිනිකඳු කොහෙද?

බොහෝ ගිනිකඳු පිහිටා ඇත්තේ ඇන්ඩීස්, ඉන්දුනීසියාව, අයිස්ලන්තය, හවායි සහ කමචාකා යන ප්රදේශවලය. කෙසේ වෙතත්, ඒවා හාවිතාකාරී නොවන නමුත් දැඩි ලෙස අර්ථ දක්වා ඇති කලාප: 
   පැසිපික් ගිනිකඳු ගිනි නමින් හැඳින්වෙන කලාපයේ බොහෝ ගිනි කඳු පිහිටා ඇත්තේ ඇන්ඩීස්, කෝඩිලේරා, කැම්බැට්කා, ෆිලිපීනය සහ නවසීලන්තය යන ප්රදේශවලය. සියල්ලම පාහේ පවතී ක්රියාකාරී ගිනි කඳු  ලෝකයේ ඉඩම් - 540 න් 328 ක්. 
   තවත් ප්රදේශයේ පිහිටීම - Alpide තීරය, මධ්යධරණී මුහුද (Santorini, Etna, Vesuvius) ඇතුළු සහ ඉන්දුනීසියාව, සියලුම ලෝක බලවත් පුපුරා දර්ශන දක්වා විහිදී: 1815 දී Tambora හා Krakatoa 1883 දී. 
   සමස්ත ගිනිකඳු දූපත් සෑදීමේ මැද-අත්ලාන්තික් රීජය කදිම උදාහරණ: කැනරි දූපත්, අයිස්ලන්තය.

ලෝකයේ ක්රියාකාරී ගිනි කඳු

ඉහත ක්රියාකාරී ගිනි කඳු බොහොමයක් ඉහත සඳහන් කලාප වල පිහිටා ඇත. බොහෝ විට, අයිස්ලන්තයේ ගිනි කඳු පුපුරා යයි, වරින් වර යුරෝපයේ ඉහලම ගිනි කන්දක් සිහිපත් කරයි - එට්නා. විශේෂයෙන් බහුලව දන්නා අනෙකුත් අය, 
   මෙක්සිකෝ නගරයට යාබදව පිහිටි පොප්කොතේපෙට්; 
   වෙසුවාස්; 
   මූනා ලෝ; 
   නියාගංගොන්ගෝ (ඩී.ආර්. කොන්ගෝ) නඟා සිටුවමින් ලාවා තාපාංකය පිහිටා තිබේ.

ලෝකයේ ගිනිකඳු උල්කාපාතය


බොහෝ විට ගිනි කඳු ක්රියාකාරී පිපිරීම් සම්පූර්ණ කරයි. ඔවුන්ගෙන් සමහරක් වඳ වී යනු ඇත, අනෙක් අය නිදා ගැනේ. ලෝකයේ ගිනිකඳු උල්කාපාතය  (මීටර් 6893) හා ගල්කිස්ස Aconcagua ගිනිකඳු සම්භවය (දකුණු ඇමරිකාවේ ප්රධාන උපරිම) - දැනට ලෝකයේ වැඩිම ගිනි කන්දක් නැත ඇන්ඩීස්, ද ඇතුලු ලොව පුරා පිහිටා ඇති.
බොහෝ විට වනාන්තර ගිනිබත්   නිදසුනක් ලෙස, නිරීක්ෂණාගාර ලෙස භාවිතා කරනු ලබන්නේ, නිදසුනක් ලෙස, හවායි දූපත්වල පිහිටි මවුන් කී ය. මාර්ගය වන විට, එහි උස මීටර් 10 205 ක් වන අතර දියමංකාර කොටස සැලකිය හැකි නම්, එය ප්රධානතම ගිනි කඳු ලෙස හඳුනාගෙන ඇති මුන්කාවා ය.

ලෝකයේ ජනප්රිය ගිනිකඳු

දුෂ්කර පුපුරා ගැනීම් පිළිබඳ කථා, සමස්ත නගර විනාශ කිරීම හා දූපත් විනාශ කිරීම සෑම දෙයක්ම අසා තිබේ. මෙන්න අපි මෙහෙම කියන්නම්: 
   ඉතාලියේ වෙසිවියස් (ඉතාලියේ මෙම කුඩා ගිනි කඳු (මීටර් 1281)) පොම්පෙයි නගරය විනාශ කළේය. මෙම මොහොත පවා බ්රුඅල්ලොව්ගේ චිත්රය "පොම්පේගේ අවසාන දිනය" අල්ලාගනු ලැබුවා. 
   එට්නා - ඉහලම ගිනි කඳු  වරින් වර පුපුරා යන යුරෝපයේ. අවසාන වසංගතය 2015 මැයි මාසයේදී සිදුවිය. 
   ක්රකතාු යනු ඉන්දුනීසියාවේ ගිනිකඳු වූ අතර, 1883 දී එය පරමාණු බෝම්බ 10,000 ක් පිපිරීමෙන් සමාන විය. දැන් එහි ස්ථානයේ නව ගිනි කන්දක් වන ඉනක්-ක්රකතාවු. 
   ටම්බෝරා. 1815 දී එය කරන නිසා ගිනිකඳු ශීත (අළු වායුගෝලය දූෂණය) සිදුවූ පරිදි, අපේ කාලයේ ඉතා බලගතු පුපුරා පැවති අතර, 1816 දී ගිම්හාන තොරව වසර බවට පත් විය. 
   මින්නේන් ශිෂ්ටාචාරය විනාශ කළ අතර, මධ්යධරණී මුහුදේ සමස්ත දිවයිනක්ම විනාශයට පත් කළේය. 
   මිනිත්තු කිහිපයක් ඇතුලත මොන්ටෙ-පෙලේහි ශාන්ත පියරේ වරාය විනාශ විය. 36,000 ක් මිය ගියහ 
   යෙලෝස්ටන් කැල්ඩෙරා යනු ලෝක සිතියම වෙනස් කළ හැකි සුපිරි ගිනිකොනියක් විය හැකිය. 
   කිළිනංස්රෝ අප්රිකාවේ ඉහලම ස්ථානයයි.
විශාල ගිනි කන්දකගේ අලංකාරය සහ මහිමය සැමවිටම ආකර්ෂණීය පුද්ගලයෙකු විය. වැඩබලන යෝධයාගේ බලය අතිශයෝක්තියට නැංවෙන්නේ නැත - එහි බොහෝ අළු පාෂාණ සහ අසරණ ලාවා සඳහා වූ අළු විසිරී ඇති අළු බොහෝ පොත්පත් වල රූපවාහිනියෙහි පෙන්වා ඇත. ගිනිකඳු ඉහළ සහ ඉහළය, පුපුරා යාමේ සිදුවිය හැකි තවත් විනාශයකි.
නවීන ලෝකය තුල, විද්යාඥයින්ට ක්රියාකාරී ගිනි කන්දක් ක්රියාකාරිත්වය පුරෝකථනය කළ හැකි අතර, එමගින් බොහෝ ගොදුරක් වළක්වා ගැනීමට හැකි වුවද, "ස්වභාවයේ ගිනිමය හුස්ම" ශක්තිය සහ කාලසීමාව සමහර විට ගණනය කළ නොහැකිය. ජනතාව අතර විශාලතම උනන්දුව වන්නේ ඉහළම, විශාල ගිනිකඳු, භූගෝලීය තැටිවල සන්ධිස්ථානයක නිර්මාණය කරන ලදි. මෙම ලැයිස්තුවේ මුහුදු මට්ටමේ ඉහළම උන්නතාංශය ඇති අය.

ටුන්ගුවාවු

ඉක්වදෝරය භූමියෙහි පිහිටා ඇති යෝධ ගිනි කඳු මුදුන 5023m වේ. මුහුදු මට්ටමේ සිට නම "ගිනි උගුර" ලෙස හැඳින්වේ. 1999 සිට මේ දක්වා ගිනිකොන ප්රදේශ විශේෂයෙන්ම ක්රියාකාරී වී ඇති අතර ඒ අසල පිහිටි ගම්මාන සියල්ලම ඉවත් කිරීමට තීරණය විය. 2012 දී සහ 2014 දී විශාල වසංගතයක් වාර්තා වී ඇති අතර, ප්රාදේශීය අධිකාරීන් තැඹිලි මට්ටම් අනතුරක් හඳුන්වා දුන්නේය. කිලෝමීටර් 10 ක පමණ උසකට අළු කපා. විශාල ජනාවාස කිහිපයක් කිලෝමීටර 150 කට වඩා දුරින් විය. වර්තමානයේ ටුන්ගුරුවා කුඩා ක්රියාකාරකම් ද සිදු වේ.


ඉක්වදෝරයෙන් තවත් යෝධයෙක්. දේශීය උපභාෂාව තුළ, එය "ගරුබිය" මෙම අතිවිශිෂ්ට හා ලස්සන ගිනි කඳු 5230m ක උසකින් යුක්ත වේ. විද්යාත්මක දත්ත වලට අනුව, මීට වසර 14,000 කට පෙර 14,000 කට වැඩි කාලයක සිට මීටර 100 ට වඩා වැඩි විෂ්කම්භයකින් යුත් විවරයන් තුනක් ඇති ගිනිකැටියකි. 1628 දී පළමුවන විශාල විශාල පිපිරීම සිදුවිය. පසුගිය ශතවර්ෂයේ 30 දශකයේ සිට සංගායි නිරන්තරයෙන් ඉරිතලා තිබේ. අවසන් ක්රියාකාරිත්වය 2007 දී. අද දක්වා ගිනිකොණෙහි ගිනිකොණ මුදුනට නැඟී ඇති අතර ගිනිකොණ සක්රීය ලෙස ක්රියා කරන අතර, වරින් වර පෙරලා දමා ඇත. එහෙත්, ආදරය කරන්නන්ට ඇඩ්රිනලින් වාඩිවී ඇත. මාර්ගයේ කොටසක් මෝටර් රථය මත ඉතිරි, ඉතිරි විශේෂ කුකුළු මත. දින 2-3 ක් ගතවේ.

5426m ක උසකින් යුත් ගිනි කන්දක්, ක්රියාකාරී වේ. පිහිටීම - මෙක්සිකෝව. අමිහිරි විහිළු නාමයක් "දුම් පානය" ලෙස පරිවර්තනය කර ඇත. ගිනිකොන අවට ගම්වල සහ ගම්වල ජනගහනය මිලියන 20 ක ජනගහනයකින් සමන්විත විය. මිනිස්සු. ගිනි කන්දයේ ඕනෑම ක්රියාකාරකමක් පිළිබඳ අවසන් සඳහන 1994 දී විය. එහෙත් 1947 දී ගිනිකඳු පුපුරා යාමෙන් කිලෝමීටර් 30 ක අර්ධයක් ඇතුලත ආවරණය වී ඇති තරම් ඈෂ් බිමක් ඉවතට ගෙන ඇත. සැබෑ, කෛරාටික ස්වභාවයේ සංචාරකයන් සහ ප්රේක්ෂකයන් සමඟ එය ජනප්රියය.

මීටර් 5822 ක උසකින් යුත් ක්රියාකාරී ගිනිකොනියක්. පේරු ප්රදේශය තුළ පිහිටා ඇත. ගිනිකොන දිග විශාලතම විෂ්කම්භය මීටර් 130 කි. 15 වන ශතවර්ෂයේ විශේෂිත බලවත් ක්රියාකාරිත්වයක් ඇරැකිපා නගරයට පසුව ඇති වූ "සුදු නගර" ලෙස හැඳින්වෙන බොහෝ කරදරවලට හේතු විය. දේශීය ජනයා පූජනීය කන්දක් ලෙස හැඳින්වේ. වර්ෂ 1998 දී පුරාවිද්යාඥයින්ගේ පුරාවිද්යාඥයන් විසින් ඉන්ක්කා මම්මී හා වටිනා පුරාවිද්යා භාණ්ඩ කිහිපයක් සොයාගත්තා. ගිනි කන්ද සමඟ සම්බන්ධ බොහෝ ගුප්ත කතාන්දර ඇත. පසුගිය සියගණනක් තිස්සේ පුපුරා ගිය පුපුරන පිපිරීම් ඉවක් බවක් නැති නමුත් සංචාරකයන්ගේ ආකර්ෂණය වැඩි විය. ගිනිකඳු මුදුනේ හිම ආවරණය නොවූ විට සංචාරක කන්නයේ උච්චතම මැයි සහ සැප්තැම්බර් මාසවල වැටේ. ඉතාම නිර්භය ලෙස, ආවාටයන්ගෙන් එකකට කිට්ටුවෙන් පිහිටා ඇත.


අප්රිකාවේ ඉහලම ස්ථානය (මුහුදු මට්ටමේ සිට මීටර් 5895m) ක්රියාකාරී ගිනි කන්දයට අයත් වේ. කිලිමංඟෝරෝ බොහෝ ලස්සන චිත්රපට හා සාහිත්යයේ සඳහන් වේ.
යෝධ දැවැන්තයාගේ පිපිරීම් නිල වශයෙන් වාර්තා වී නැත. එහෙත් මීට වසර 200 කට පෙර ගිනිකන්ද හැදුවේ තරමක ආක්රමණශීලී ලෙසයි. කිලිනොච්ච්රෝ සංචාරකයින් අතර විශාල ඉල්ලුමක් පවතී. කන්ද තරණය කිරීම ඉතා සරල වන අතර විශේෂ කුසලතා අවශ්ය නොවේ. අවාසනාවකට මෙන්, ජනප්රිය "හිම කැටය" මෑතදී උණුසුම් වී ඇත. මන්ද පසුගිය 100 ග්ලැසියර 80% කින් අඩු වී ඇත.

මීටර් 5911 ක උසකින් යුත් ගිනි කන්දක්. ග්රහ ලෝකයේ විශාලතම ක්රියාකාරී ගිනි කඳු ලැයිස්තුවේ. 1738 පටන් ගිනි කන්දක් 50 වතාවක් වඩා අඩුය දරුණු පිපිරීමක්  පසුගිය අගෝස්තු 15 වනදා වාර්තා කරන ලදී. Cotopaxi 1768 විනාශකාරී පුපුරා සඳහන් ගිනිකඳු පිළිබඳ විස්තර ලේඛණාගාරය සිට - "ගිනිකඳු වසන්තයේ හුස්ම කවුළුව මැද වාෂ්ප සහ අළු විශාල තීරුව නැඟිට, දින කිහිපයකට පසුව ගිනි ලාවා ගැලුම් වත් කළා ය. ඒ අතරම, භයානක භූමිකම්පාවක් ආරම්භ විය. ලටකුන්ගා නගරයට සම්පූර්ණයෙන්ම විනාශ විය. " අද චොපැක්සි "ඉක්වදෝරයේ කාඞ්පත්" ලෙස හැඳින්වේ. ගිනිකඳු සමුලුව පරාජය කිරීම සඳහා කඳු නගින්නන් සිය ගණනක් මෙහි පැමිණෙනවා. එහෙත් ග්ලැසියරවල නිරන්තරයෙන් දියවී යාම නිසා ප්රාදේශීය බලධාරීන් එය පිළිගන්නේ නැත. බොහෝ අනතුරු වාර්තා කර ඇත.

සැන් පේද්රෝ


යෝධයා ක්රියාකාරී ගිනි කන්දක්  චිලියේ අටකාම කාන්තාරයේ අද්දර පිහිටා තිබේ. මුහුදු මට්ටමට ඉහළින් ඇති ගිනි කඳු මුදුන මීටර් 6145 කි. 1960 දී අවසන් ක්රියාකාරිත්වය සමරනු ලැබීය. සංචාරක මාර්ග නොමැත. සෑම මොහොතකම අසල්වැසි ජනාවාසයේ වැසියන්ට සැබෑ අනතුරක් ඇති කළ හැකිය.


උස මීටර් 6310 කි. ඉක්වදෝරයේ ඉහලම ස්ථානය. වර්තමානයේ එය වඳවී ගොස් ඇති නමුත් අපේ යුගයේ 5-7 ශතවර්ෂ ගණනාවකට පමණ ගිනි උදුනක් ඇති විය. අනිවාර්යයෙන්ම ගිනි කන්ද මුළු ප්රදේශය ග්ලැසියරවලින් ආවරණය වී තිබේ. ගෝලීය උෂ්ණත්වය ඉහළ යාම හේතුවෙන් ග්ලැසියර විශාල වශයෙන් අඩු වී ඇත. පැහැදිලි කාලගුණික තත්ත්වයන් යටතේ, ගිනි කඳු කිලෝමීටර 150 ක දුරින් දැකිය හැකිය. සංචාරකයන් සහ කඳු නගින්නන් අතරින් චිම්බෝරසෝ ඉතා ජනප්රියයි. සමහර අය පවසන්නේ සමහර ගිනි කන්ද ගිනි තපිමින් ගලා යන ආකාරය අසනු ලබන බවයි. ශීත ඍතුව හා ගිම්හානයේදී බෑවුම් මත වායුගෝලීය උෂ්ණත්වය පවතින බැවින් ඔබට ඕනෑම කාලයකදී චිම්බෝරසෝ සමුලුව ජයගත හැකිය.

ක්රියාකාරී ගිනි කඳු අතර නායකයෙකි. මුහුදු මට්ටමට ඉහළින් උස මීටර් 6739 කි. 1877 දී වාර්තා වූ පිපිරීම් අවසාන විය. ග්ලැසියරයේ මුදුනේ මුදුනේ ඉහළින් පිහිටා ඇති අතර, ඔහු පොළොවේ වඩාත් වියළි පාළුකරය අතර පිහිටා ඇත - අටකමා. ගිනි කඳු මුදුනේ සිදු කළ සුවිශේෂී කැණීම්, වසර 500 කට පමණ පෙර ඉක්කා දරුවන්ගේ මළකඳන් මෙම කන්ද පරිශුද්ධ භාවය ගැන කථා කරන බව සොයා ගැනීමට උපකාරි විය. ස්වදේශික ඉන්දියානුවන් ගුප්තකාරය විසින් "රවටන්නෙකු" ලෙස නම් කරන ලදී. ගිනිකොනියේ හිම පතනය වන්නේ ටොන් 6,5 ක උසකින් ඉක්මවා ගොස් ලෝකයේ උසම ස්ථානයයි. මීටර්. ගිනිකොණ මුදුනට නැඟීමට සමත් වූ වාසනාවන්තයින්ට කඳුවැටි හා සුවිශේෂී භූ දර්ශන දැකගැනීමේ දීප්තිමත් හා උතුම් අදහස් දැකීමට අවස්ථාව ලබා දී ඇත.

ලෝකයේ ඉහළම ගිනි කන්දක් චිලී හා ආර්ජන්ටිනාව ආවරණය කරයි. අපගේ ශ්රේණිගත කිරීමේ ශූරයාගේ උස මීටර් 6887 කි. මුහුදු මට්ටමේ සිට මෙම ගිනි කඳුවීම සුවිශේෂී වන්නේ අක්ෂර 6390 ක උන්නතාංශයයි. ලොව උසම විල පිහිටා තිබේ. නිරීක්ෂණයේ සමස්ත ඉතිහාසය තුළ ගිනිකඳු ක්රියාකාරිත්වය ඉතා සක්රීයව පැවතුණි. පසුගිය ශතවර්ෂයේ දී සල්ෆර් හා ජල වාෂ්ප නිකුත් කරන ලදී. ගිනිකොන අසල චිලී සිට කොපියානෝ නගරය. සෑම වසරකම කඳු නගින්නන් හා සාමාන්ය සංචාරකයින් විශාල සංඛ්යාවක් රැස්වීම් පවත්වන මෙම නගරය සංචාරක කර්මාන්තය සම්පූර්ණයෙන්ම හුස්ම හෙලයි. සමාරම්භක සමය පාමුල, වඩාත් අද්දැකීම් ලත් සංචාරකයන් විසින් ළඟා කළ හැක්කේ ඉන්කා පුරුද්දෙහි ලක්ෂණ සොයා ගැනීමෙනි. පුරාණ ඉන්දියානුවන්ගේ ශ්රේෂ්ඨත්වය හා ස්වභාවධර්මය පරිශුද්ධභාවය පිළිබඳ මෙම මතය නැවත නැවත සිහිපත් කරවයි.
අතිශය දරුණු, විනාශකාරී ගිනි කඳු පුපුරා යාම සඳහා වාර්තාවක් ඉන්දුනීසියාවේ පිහිටා ඇති ටම්බෝරයට අයත් වේ. 1815 දී වඩාත් ම බලගතු පිපිරීමෙන් පසු පුපුරා යාමට සති දෙකක් පමණ ගත විය. දින හතරක් තුළ කිලෝමීටර් 500 ක අර්ධකයක් ඇතුලත අකුණු සහිත අළක් නිසා අඳුරු අඳුරු විය. ඉන්දුනීසියානු රජය අනුව, එම ව්යසනයෙන් 70,000 කට අධික පිරිසක් මිය ගියහ.


අපේ රටේ භූමි ප්රදේශය තුළ ශූරයා වන්නේ ගිනි කන්දකි Klyuchevskaya Sopka. එහි උස මීටර් 4835 කි. මුහුදු මට්ටමේ සිට අවසාන කුඩා පුපුරා යාම 2013 අගෝස්තු මාසයේදී වාර්තා විය.

ගිනි කන්ද යනු ස්වභාවයෙන් ම නිර්මාණය වූ ලෝකය හාස්කමකි. කඳුකර කඳු මුදුනට හිම කැටපීඩා සහිත කඳු මුදුන් සහ නොනිමල් ආවාටයන් නිරන්තරයෙන් දැක ගත හැකිය. ක්රියාකාරී ගිනිකොනියක් තමන් විසින්ම රැගෙන යන බවට ඇති විය හැකි අන්තරාය බොහෝ විට සංචාරකයින් අතර කුතුහලයක් සහ ජනප්රියත්වයක් ඇති වී තිබේ. එහෙත් ස්වාභාවික සංසිද්ධිවල අලංකාරය සහ බලය ගෞරවයට පාත්ර විය යුතු ය. මන්ද, පුරාණ ඉන්දියානුවෝ ගිනිකඳු "ශුද්ධ කන්ද" යනුවෙන් හැඳින්වේ.
   2016.06.02 දින
චුම්භකත්වය - මේ පෘථිවිය මතුපිටට පැමිණෙන ස්ථානය මෙයයි. එය සරලයි. එහෙත් මේ වන විට එය මානව ජනාවාස වලට මහා විනාශයක් සිදු කරන නමුත්, එය නොපෙනෙන නමුත් එය අභිමානවත් නොවේ. විශේෂයෙන්ම ලස්සන හා භයානකයි. හැමෝම දැනගත යුතු විශාල ගිනිකඳු වේ.

10. Mauna ලෝආහි - හවායි දූපතේ පැසිෆික් සාගරයේ ගිනි කන්ද, එහි සැබෑ දැවැන්ත ප්රමාණය සඳහා ප්රසිද්ධ, එහි උස මීටර් 4170, නමුත් පිටතට යන ද්රව්ය පරිමාව ඝන කිලෝමීටර් 80,000 වේ. අන්තිම ගිනිකඳු පුපුරා යාම 1984 දී සිදු විය.

9. මධ්යම ඇමරිකාව හා ග්වාටමාලාහි උසම ස්ථානය ටහමුමූකෝ, මුහුදු මට්ටමේ සිට මීටර් 4220 කි. එහි උච්ච දෙකක් තිබේ: කොනේ බටහිර කොටසෙහි තරුණයා සහ නැගෙනහිර දෙසින් පැරණි තැනැත්තියක්. අද වන විට ගිනි කන්ද නිදාගෙන සිටින අතර මෑත පුපුරා යෑම පිළිබඳ තොරතුරු පවා නැත.

8. රේනියර් - වොෂිංටන් ප්රාන්තයේ ගිනිකොන දිග මීටර් 4392 ක උසකින්. කැස්කයිඩ් කඳුකරයේ උසම ස්ථානය එයයි. මෙම ගිනි කන්ද නිදාගන්නා අතර, පසුගිය කුඩා පුපුරා යාම 1854 දී විය. එහෙත් ක්රියාකාරිත්වය 1894 දක්වා ප්රකාශ විය.

7. Klyuchevskaya Sopka යනු මීටර් 5000 ක උසකින් යුත් ක්රියාකාරී ගිනිකොනියක් වේ. Kamchatka අර්ධද්වීපයේ නැඟෙනහිර පිහිටා ඇති එය එය නිරන්තර ක්රියාකාරිත්වයකින් යුක්තය. 2010 දී එය ගුවන් ගුවන් මගින් තර්ජනයට ලක් විය.

6. සංගායි - ඉක්වදෝරයේ ඇන්ඩීස් බෑවුමේ ගිනි කන්දක්. මුහුදු මට්ටමේ සිට උස - මීටර් 5230 කි. කඳුගේ පදනම ඉපැරණි ගිනි කන්දක්නමුත් ඉහළ කොටස - කොන්ක්රීට් කරන තරුණ ගල්. 1728 සිට ඔහු නිරන්තරයෙන් අළු සහ වාෂ්ප ඉවර කළා, අවසාන වසංගතය 1975 දී විය.


5. නෙවාඩෝ ඩි හූයිලා - 5365 මීටර් උසින් පිහිටි ගිනි කන්දක් කොලොම්බියාවේ පිහිටා ඇති අතර එය රටේ ඉහළම ස්ථානයයි. වර්ෂ 2007 වන තුරු, වසර 500 කට වැඩි කාලයක් අක්රියව තිබූ නිසා ගිනිකොණ අවලංගු විය. නමුත් පසුව භූ කම්පන ක්රියාකාරකම් ප්රදර්ශනය කිරීම ආරම්භ විය.

4. ඔරිබාබා - මෙක්සිකෝවේ සංචාරක ආකර්ෂණයක් වන මෙය, මෙය වඩාත් ම ය උස් කන්දක්  රට. එහි උස මීටර් 5700 ක් වන අතර, 1687 දී ගිනි කන්ද පිළිබඳ අවසාන පිපිරීම සිදුවිය. ගිනිකඳු ඉහළම ක්රියාකාරිත්වය XVI - XVII සියවසේදී සිදු විය.

3. Cotopaxi (Cotopashi) යනු වැඩිය ක්රියාකාරී ගිනි කන්දක්   ඉක්වදෝරය, 1738 සිට, එය 50 වාරයක් වඩා පුපුරා ගියේය. 1976 දී අවසන් පිපිරීම. එහි උස මීටර් 5897 කි. මීටර් 4700 කට වඩා ඉහළින් ග්ලැසියර මගින් ආවරණය වී ඇත. සිත්ගන්නාසුළු ආකාරයෙන්, එය ඉතා පරිපූර්ණ කොන් වේ.


සාමාන්ය පුද්ගලයෙකුට "වඳවීයාම්" සහ "නිදාගැනීමේ" ගිනි කන්ද අතර විශාල වෙනසක් දක්නට නැත. ඇත්ත වශයෙන්ම, වෙනස්කම් අතිශයින් වැදගත් ය. මන්ද යත්, කොන්දේසි සහිතව "නිදාගැනීමේ" ගිනිකඳු ආකෘතිය හදිසියේම අවදි කළ හැකි වන අතර එවිට එය කාටවත් නොපෙනේ.
තවත් දෙයක් - සංචාරක සමාගම් සහ එළිමහන් ක්රියාකාරකම් වල නිරත වන අයව ක්රියාශීලීව සුරක්ෂිතයි. වඳවීමේ ගිනි කඳු ප්රධාන ලක්ෂණ මොනවාද?

ගිනිකඳු ගිනි කඳු පිපිරීම - එය වඳ වී යනු ඇත

පුපුරා නිසා මැග්මා දී පැමිණ කුමක්ද, ජල වාෂ්ප නොව විවිධ වායු ක්ලෝරයිඩ් සහ හයිඩ්රජන් ෆ්ලෝරයිඩ් පමණක් නොව, සල්ෆර් ඔක්සයිඩ්, මීතේන්, නයිට්රජන්, කාබන් ඩයොක්සයිඩ්, ආදී
"නිදාගැනීමේ" ගිනි කන්දක් තුළ, මැග්මා තුළ දිය වී ඇති වායුවේ සාන්ද්රණය නිශ්චිත ගැඹුරකින් යුක්ත වන පීඩන මට්ටමට අනුරූප වේ. එබැවින්, සමතුලිතතාව පවත්වාගෙන යනු ලැබේ. 
කෙසේ වෙතත්, බාහිකයේ පැති මාරු වන භූමිකම්පා නිසා, මැග්මා කුටිය ආසන්නයේ පීඩනය අඩු විය හැක. සමතුලිතතා තත්වය උල්ලංඝනය වන අතර වායුමය තත්ත්වයට මාරුවීම හේතුවෙන් වායූන් වහාම වැඩි වේ.
පේශි මැග්මා උෂ්ණත්වයේ ඊටත් වඩා වැඩි පහත වැටීමක් කරා ගමන් කරයි. එබැවින් මැග්මා සිට ගෑස් පරිණාමය කිරීමේ ක්රියාවලිය වේගවත් කිරීම සඳහා යොමු කරයි.
ඒ අනුව, එහි පිබිදීමේ සම්භාවිතාව ශුන්ය වේ.

ලොව සුප්රසිද්ධ ගිනිකඳු ගිනිකඳු ලැයිස්තුවක්


මහාද්වීප හත තුළ කිසිදු තර්ජනයක් නොපෙන්වන ගිනිකඳු, උතුරු ඇමරිකාව, ආසියාව, අප්රිකාව, යුරෝපය, ඇන්ටාක්ටිකාව හා ඕස්ට්රේලියාව යන ස්ථානවල පිහිටා ඇත.

අද වන විට ලොව පුරා ගිනි කන්දක් දෙදහසක් පමණ පවතී. මෙම වර්ගයේ වඩාත්ම සාමාන්ය නියෝජිතයෝ පහත දැක්වේ.

ස්ටෝනි

මෙම වනාන්තරයේ ගිනි කඳු පිහිටා ඇත්තේ කඳීටා අර්ධද්වීපය මතයි. ගිනිකඳු ඉහළම ස්ථානය මුහුදු මට්ටමේ සිට මීටර් 1759 ක් උස වේ.

භූගෝල විද්යාඥයින් පවසන පරිදි, අවසාන වශයෙන් Kamenisty වසර මිලියන දෙකකට පමණ පෙර ක්රියාකාරකම් පෙන්නුම් කර ඇත. ගිනිකොනින් ලාවා ගලා යෑම සහ පයිෙරොක්ස්ටාස් පාෂාණය සෑදීය. මෘදු බෑවුමක ස්වරූපයෙන් ගිනිකඳු ආකෘතිය, ඛාදනය වීමෙන් ඛාදනය වීමෙන් නොව, අධික තණතීරුව සහිතය.

අරාත්

එය පිලිපීනයේ විශාලතම දූපත වන ලුසෝන් පිහිටා ඇත. උසම ස්ථානය මීටර් 1025 කි.


අවසාන වසංගතය සිදුවී ඇත්තේ බොහෝ කලකට පෙර, අවුරුදු 10,000 කට පමණ පෙරය. ආක්රමණයේ උතුරු හා බටහිර පෙදෙස්වල ඇති ඛාදනය තිබියදීත් එය තවමත් ඉහළින් පවතී.

ඩේවවෑන්ඩ් (දමමන්ඩ්)

එය පිහිටා ඇත්තේ ඉස්ලාමීය පළාතේ මැසෙන්ජිරන් ප්රදේශයේ වන අතර එල්බූර් කඳු පද්ධතියේ උසම ස්ථානය (මුහුදු මට්ටමේ සිට මීටර් 5620 ක්) වේ. ක්රි.පූ 5350 පමණ අවසාන වරට පුපුරා ගියේය.

ඇලබර්ස් කිලෝමීටර එකහමාරක් පමණ දුරින් නොගැඹුරු කඳේ රූපාන්තරණය වී තිබේ. ගිනි කඳු කොන් ඉෙසිසිටි ලාවා පැන නැගුනත්, බෑවුම්වල පවා ග්ලැසියර්ද ඇත.

සජ්මා

එය මධ්යම ආසියාවේ බොලිවියාවේ පිහිටා ඇත. මුහුදු මට්ටමේ සිට ඉහළම ස්ථානය මීටර් 6542 කි. චිලී දේශසීමාව අසල පිහිටි කුකුලේ ජාතික උද්යානයක කොටසක් වන සහහමයි.


අවසාන ක්රියාකාරිත්වයේ නිශ්චිත දිනය විශ්වාසදායක ලෙස නොදන්නා නමුත් බොහෝ විද්යාඥයෝ හොලසීන ක්වීනේනර් යුගයේ යුගයේ එනම්, එනම්. වසර 12,000 කට පෙර.
සහමා යනු ඝන ලාවා හා එහි සුන්බුන් වලින් සමන්විත කේතුවක ස්වරූපයෙන් සාම්ප්රදායික stratovolcano වේ. මීටර් 6,000 කට වැඩි උන්නතාංශයකදී එය හිම සහ අයිස් තලා දැමීම ආවරණය නො කරයි.

ඇකොන්කාගුවා

ඒ හා සමාන ඇන්ඩීස් හි පිහිටා ඇති බව සලකනු ලබන ඉහළම වදවූ ගිනි කඳු ලෙස සලකනු ලැබේ. එහෙත් එය දැනටමත් ආර්ජන්ටිනාවට අයත් ප්රදේශයකි. මෙම සමුළු මුහුදු මට්ටමේ සිට මීටර් 6961 ක් පමණ වේ.

ඇකොන්කාගුවා, ඔහු ඔහුගේ සහෝදරයින් අතර වාර්තාකරුවෙකු පමණක් නොව දකුණු හා බටහිර අර්ධගෝලයේ උසම ස්ථානය ලෙස සැලකේ. මෙම කුසලතාවන් සඳහා ඔහු "සෙවන් පීක්" හයෙන් හයෙන් ඉහළම කඳු මුදුනේ ලැයිස්තුවට පිවිසියේය.
ග්රහලෝකයේ පැරණිතම ගිනිකඳු සංයෝගයන්ගෙන් එකක් වන ඇකොන්කාගුවා ද වේ. 
නිශ්චිත දිනයක් නොදන්නා නමුත් බොහෝ විද්යාඥයන් නිගමනයකට පැමිණෙන්නේ එය මිලියන 150 කට පමණ පෙරය.

ගිනි කඳු වසා දැමීමට විනෝදවීම්


සාම්ප්රදායික විනෝද චාරිකාව 1-2 දිනක් පැවැත් වේ. හෙලිකොප්ටර්වල හෝ ඉහළට නැගීමේ කඳු මුදුනට නැඟී යනවා.

සමහර ගිනි කඳු පවා විශේෂ උද්යානවලින් සමන්විතය. සංචාරකයන්ට නැවත්වීමට සහ උස් කඳු මුදුනින් ස්වාභාවික දර්ශන විවෘත කර ගැනීමට හැකි වන පරිදි ඒවාට වින්දනයක් ලබා ගත හැකිය.
වනාන්තර විනාශ වී ඇත්තේ සොබාදහමේ මහා බලය පිලිබඳ ජීවමාන සිහිනය පමණක් නොවේ.


ඔවුන්ට ස්තූතියි විශාල සංඛ්යාවක්  ලෝකයේ ඕනෑම තැනක ඕනෑම අයෙකුට සුදුසු සංචාරයක් සංවිධානය කර, අමතක නොවන අත්දැකීමක් ලබාගත හැකිය.

Thursday, July 18, 2019

ලෝකයේ ලස්සන ස්ථාන

සංචාරය කරන්න අපි කවුරුත් කැමතියි. ශ්‍රී ලංකාව කියන්නේ සංචාරයට කැමති කෙනෙක්ට අපූරු රටක්. රට වටා සංචාරය කරපු කෙනෙක්ගේ ඊළඟ ආශාව වන්නේ ලොව පුරා සංචාරය කිරීමයි. නමුත් මේ විදියට ලෝකෙ වටේ යනකොට ඇතැම් අවස්ථාවල දී නොදැනුවත්කම නිසා ලොව ඇති සුන්දරම ස්ථාන අපිට මග හැරෙන්න පුළුවන්. මේ ලිපිය එසේ නොදැනුවත්කම නිසා බොහෝමයක් සංචාරකයින්ට නිරතුරුව මග හැරෙන ලෝකයේ ඇති සුන්දරම ස්ථාන කිහිපයක් ගැනයි.

බ්ලාගායි (බොස්නියා සහ හර්සගොවීනා)

බ්ලාගායි හි පිහිටි බූහේ ගංගාවේ උල්පත (news-avenue.com)
බ්ලාගායි හි පිහිටි බූහේ ගංගාවේ උල්පත (news-avenue.com)
බොස්නියා සහ හර්සගොවීනා කියන්නේ ගිනිකොනදිග යුරෝපයේ බෝල්කන් අර්ධද්වීපයේ පිහිටා ඇති රටක්. සුන්දර ගම්මානයක ලක්ෂණ බොහෝමයක් දක්නට ලැබෙන කුඩා නගරයක් වන බ්ලාගායි පිහිටා ඇත්තේ රටේ නිරිතදිගට වෙන්නයි.
බූහේ ගං උල්පතට මායිම් වෙලා තියෙන බ්ලාගායි හි ඇති වැදගත්ම නිර්මාණය ලෙස 1520 දී පමණ ඉස්ලාම් වන්දනාකරුවන් විසින් ගොඩ නැංවූ ආරාමය සැලකෙනවා. ඔටෝමන් ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පයට සහ මධ්‍යධරණී මෝස්තරයට නිර්මාණය කර ඇති එය බොස්නියා සහ හර්සගොවීනා රාජ්‍යයේ ජාතික ස්මාරකයක් ලෙස නම් කර තිබෙනවා.
එයට අමතරව තවත් වැදගත් සංචාරක ආකර්ෂණයක් විදියට මධ්‍යතන යුගයේ දී ගොඩ නංවන ලද බ්ලාගායි බලකොටුව හඳුන්වන්න පුළුවන්.

හුවාකැෂිනා (පේරු)

ක්ෂේම භූමියක් මත ගොඩ නැං වූ හුවාකැෂිනා නගරය (buhaberler.com)
ක්ෂේම භූමියක් මත ගොඩ නැං වූ හුවාකැෂිනා නගරය (buhaberler.com)
නිරිතදිග පේරු රාජ්‍යයයේ පිහිටා ඇති හුවාකැෂිනා නගරය ගොඩ නංවා ඇත්තේ වැලි කඳුවලින් වටවූ ක්ෂේම භූමියක් මතයි. ස්ථිර ජනගහනය 200 කට නොවැඩි අගයක් ගන්නා මේ කුඩා නගරයේ ඇති ආකර්ෂණීයම සංචාරයක අංගයක් ලෙස වැලි කඳු මත ලිස්සා යාම හඳුන්වන්න පුළුවන්.
හුවාකැෂිනාහි ස්වදේශිකයන් අතර පවතින මතයක් තමයි නගර මධ්‍යයේ ඇති විල් දියෙහි සහ මැටිවල රෝග සුව කිරීමේ බලයක් ඇති බව. ඒ නිසා බොහෝමයක් ස්වදේශිකයන් මෙන්ම විදේශිකයන්ද ඇදුම සහ සන්ධි ප්‍රදාහය වැනි සම්පූර්ණයෙන්ම සුව කළ නොහැකි රෝගවලට ඔසුවක් ලෙස විල් දිය ස්නානය කිරීම හෝ සිරුරේ මැටි තවරා ගන්නා ආකාරය දැක ගත හැකියි. තවත් ජනප්‍රවාදයකින් බොහෝ කාලයකට පෙර ජීවත් වූ රූමත් කුමරියක් දැන් දිය කිඳුරියක්ව ක්ෂේම භූමියේ වාසය කරන බව කියවෙනවා.

හිලියර් විල (ඕස්ට්‍රේලියාව)

ඇල්ගේ නිසා රෝස පැහැයෙන් යුතු හිලියර් විල (pokkekun.jp)
ඇල්ගේ නිසා රෝස පැහැයෙන් යුතු හිලියර් විල (pokkekun.jp)
බටහිර ඕස්ට්‍රේලියාවේ දකුණු වෙරළ ආසන්නයේ පිහිටා ඇති හිලියර් විලේ වතුර ලුණු රසයෙන් යුක්ත වෙනවා පමණක් නොව රෝස පැහැයකුත් ගන්නවා. වර්ෂය පුරාවටම හිලියර් විලේ වතුර රෝස පැහැයක් ගන්නා අතර එයට හේතුව වන්නේ එහි ජීවත් වන ඇල්ගේ විශේෂයක්. එය මුහුදෙන් වෙන්වී ඇත්තේ පේපර්බාක් සහ යුකැලිප්ටස් ගස් සහිත පටු වැලි තීරයක් මගින්.
1802 වසරේදී මැතිව් ෆ්ලින්ඩර්ස් නම් ඉංග්‍රීසි ජාතික දේශ ගවේෂකයා විසින් සොයා ගැනීමෙන් පසුව 2002 වසරේදී ප්‍රාදේශීය වශයෙන් වැදගත් තෙත්බිමක් ලෙස නම් කරන ලද හිලියර් විල, රක්ෂිත කලාපයක් ලෙස නම් කරන ලද්දේ 2012 වසරේදීයි.

අයිලස් මරියෙටාස් ජාතික උද්‍යානය (මෙක්සිකෝව)

මෙක්සිකෝවේ සැඟවුණු වෙරළ (plus.google.com)
මෙක්සිකෝවේ සැඟවුණු වෙරළ (plus.google.com)
බටහිර මෙක්සිකෝවේ පිහිටා ඇති කුඩා දූපත් සමූහයක් අයිලස් මරියෙටාස් ජාතික උද්‍යානය ලෙස නම්කර තිබුණද ඒවා සංචාරකයින් අතර වඩාත් ජනප්‍රිය වී ඇත්තේ සැඟවුණු වෙරළ (Hidden Beach) යන නාමයෙන්. වසර දහස් ගණනක් තිස්සේ සිදුවූ ගිනිකඳු පිපිරීම්වල ප්‍රතිඵලයක් ලෙස නිර්මාණය වී ඇති මෙම දූපත්, ආවාටයක ස්වරූපයෙන් යුක්තයි.
1960 වසරේදී ජාතික උද්‍යානයක් ලෙස නම්කරන ලද මෙහි මසුන් ඇල්ලීම, දඩයම් කිරීම සහ මුතු සඳහා කිමිදීම තහනම් කර තිබෙනවා. බොහෝමයක් මුහුදු පක්ෂීන් මෙහි කූඩු තැනීම සිදු කරන නිසා පක්ෂීන් නරඹන්නෙකුට සංචාරය කළ හැකි අපූරු ස්ථානයක් ලෙස මෙය හඳුන්වන්න පුළුවන්.

සිල්ෆරා විවරය (අයිස්ලන්තය)

සිල්ෆරා විවරයේ කිමිදුම්කරුවෝ (urlaubsguru.de)
සිල්ෆරා විවරයේ කිමිදුම්කරුවෝ (urlaubsguru.de)
උතුරු ඇමෙරිකානු සහ යුරේෂියානු භූ තැටි මධ්‍යයේ පිහිටි තින්ග්වෙලියර් ජාතික උද්‍යානයට අයත් විශාල සිදුරක් සිල්ෆරා විවරය ලෙස හඳුන්වනවා. භූමි කම්පා හේතුවෙන් නිර්මාණය වී ඇති මෙය සම්පූර්ණයෙන්ම පිරී ඇත්තේ ග්ලැසියර දිය වීමෙන් නිර්මාණය වූ භූ ජලයෙන්.
මෙහි ජලයේ ඇති පැහැදිලි සහ පිරිසිදු බව නිසා ම කිමිදෙන්නන් අතර සිල්ෆරා විවරය ජනප්‍රියයි. මීටර් හැට තුනක පමණ ගැඹුරකින් යුතු මෙහි ජලය තුළ දෘශ්‍යතාවය මීටර් අසූවක් පමණ වෙනවා.

අයිසෝලා බෙලා (ඉතාලිය)

අයිසෝලා බෙලා හි පිහිටි උද්‍යානය (pinterest.com)
අයිසෝලා බෙලා හි පිහිටි උද්‍යානය (pinterest.com)
‘අයිසෝලා බෙලා’ යන ඉතාලි වදනේ අර්ථය වන්නේ ‘ලස්සණ දූපත’ යන්නයි. උතුරු ඉතාලියේ පිහිටි බොරෝමින් දූපත් පංචයෙන් එකක් වන මෙය 17 වැනි සියවසේදී ගොඩ නංවන ලද පැරණි මන්දිරයකින්, උද්‍යානයකින් සහ කුඩා ධීවර ගම්මානයකින් සමන්විත වෙනවා.
1632 වසර දක්වාම ධීවර ගම්මානයක්ව පැවති මෙම දූපතේ ඇති මන්දිරය සහ උද්‍යානය ගොඩ නංවන ලද්දේ තෙවැනි කාලෝ රජු විසින්. ඒ ඔහුගේ බිරිඳ වූ ඉසබෙලා වෙනුවෙන්. පසු කාලීනව ඇගේ නම ඇසුරෙන් දූපතද නම් කරනු ලැබුවා. වර්තමානයේ දී සංචාරක ආකර්ෂණයක් බවට පත්ව ඇති මෙම දූපතේ වාර්ෂිකව සංගීත සැණකෙළියක්ද පවත්වනවා.

ලෙන්සුවා මරාන්හෙන්සේස් ජාතික උද්‍යානය (බ්‍රසීලය)

වැලි කඳු අතර පිහිටි කලපු (en.wikipedia.org)
වැලි කඳු අතර පිහිටි කලපු (en.wikipedia.org)
1981 දී ජාතික උද්‍යානයක් වශයෙන් නම් කරන ලද ලෙන්සුවා මරාන්හෙන්සේස් ජාතික උද්‍යානය පිහිටා ඇත්තේ ඊසාන දිග බ්‍රසීලයේයි. අක්කර ගණනාවක් පුරා විහිදී ගිය සුදෝසුදු වැලිකඳු නිසා එය ජනප්‍රිය සංචාරක ආකර්ෂණයක් බවට පත්ව තිබෙනවා. මේ වැලි කඳු අතර තැනින් තැන වැසි ජලය එක් වීමෙන් සැකසුණු කළු, නිල් සහ හරිත පැහැ නොයෙක් ආකාරයේ මසුන් පිරි කලපු මෙන්ම ක්ෂේම භූමිද දැකගත හැකියි.
ජාතික උද්‍යානයක් ලෙස නම් කර තිබෙන මෙහි සාම්ප්‍රදායික උරුමකරුවන් වන්නේ කයීතෙස් (Caetés) ග්‍රෝතිකයින්. ජනප්‍රවාදයේ සඳහන් වන ආකාරයට බොහෝ කලකට පෙර සාරවත් භූමියක්වූ මෙය එක් දිනක් තුළදී සම්පූර්ණයෙන්ම සුදු වැලි තලාවකින් වැසී ගොස් තිබෙනවා. ඒ නිසා තම ගොවිබිම් අහිමිවූ කයීතෙස් ග්‍රෝතිකයන් වර්තමානයේදී තම ජීවිකාව කරගෙන ඇත්තේ ධීවර කර්මාන්තයයි.

සෙටෙනිල් දේ ලාස් බර්ඩේගස් (ස්පාඤ්ඤය)

පර්වත යට පිහිටි නගරය (skyscrapercity.com)
පර්වත යට පිහිටි නගරය (skyscrapercity.com)
දකුණුදිග ස්පාඤ්ඤයේ පිහිටා ඇති සෙටෙනිල් දේ ලාස් බර්ඩේගස් නගරයේ නිවාස බොහෝමයක් ගොඩ නංවා ඇත්තේ ඉදිරියට නෙරා ඇති විශාල ගල් පර්වත යටයි. ස්වදේශිකයන් විසින් මෙය හඳුන්වන්නේ ‘පර්වත යට පිහිටි නගරය’ (The Town under the Rocks) ලෙසයි. මෙහි ඇති නිවාස ගොඩ නැංවීමේ දී බොහෝ අවස්ථාවලදී පර්වතයේම කොටසක් බිත්ති සහ වහලය ලෙස යොදාගැනීම සිදුකරනවා.
12 වැනි සියවසේ දී මිනිස් වාසස්ථානයක් ලෙස යොදා ගැනීම ආරම්භ කළ සෙටෙනිල් දේ ලාස් බර්ඩේගස් නගරයේ වසර 25,000 ක් පමණ හෝ ඊට වඩා පැරණි මිනිස් ශිෂ්ටාචාරයක් පැවතුණු බවට පුරාවිද්‍යාඥයින් විසින් මත පළ කර තිබෙනවා.

ලෙස් ලගාස් දේවස්ථානය (කොළොම්බියාව)

ගොතික් ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පයට අනුව ගොඩ නැං වූ ලෙස් ලගාස් දෙව් මැදුර (tapeciarnia.pl)
ගොතික් ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පයට අනුව ගොඩ නැං වූ ලෙස් ලගාස් දෙව් මැදුර (tapeciarnia.pl)
ගොතික් ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පයට අනුව සකසා ඇති වර්තමානයේ දක්නට ඇති ලෙස් ලගාස් දේවස්ථානය ගොඩ නංවා ඇත්තේ 1916 සිට 1949 දක්වා කාලය තුළයි. ග්වයිටාරා (Guáitara) ගංගාවට ඉහළින් පිහිටි පර්වත විවරයක් තුළ නිර්මාණය කර ඇති එය පිහිටා ඇත්තේ දකුණුදිග කොළොම්බියාවේ යි.
අලංකාර කැටයම් නිර්මාණය සඳහා නමක් දිනා ඇති ලෙස් ලගාස් දේවස්ථානය පිළිබඳ ඇති මිත්‍යා කථාන්තර බොහෝමයි. දේවස්ථානය තුළ වරින් වර කන්‍යා මරියතුමිය පෙනී සිටින බව ඇතැම් අය පවසනවා. එසේම දේවස්ථානය තුළ දක්නට ඇති චිත්‍ර ශිල්පියා අඥාත බිතු සිතුවම් මගින් මේ මිත්‍යා කථාන්තරවලට රුකුලක් සපයන බව නම් අවිවාදාත්මකයි.

ෆ්ලෝරස් දූපත (පෘතුගාලය)

වසන්තයේ දී මලින් වැසෙන ෆ්ලෝරස් දූපත (pinterest.com)
වසන්තයේ දී මලින් වැසෙන ෆ්ලෝරස් දූපත (pinterest.com)
2009 වසරේදී යුනෙස්කෝ සංගමය මගින් ලෝක උරුමයක් ලෙස නම් කර ඇති ෆ්ලෝරස් දූපත වඩාත් ජනප්‍රිය එහි දක්නට ලැබෙන අනන්‍ය වෘක්ෂලතා සහ සත්ත්ව විශේෂ නිසායි. උතුරු අත්ලාන්තික් සාගරයට මුහුණලා පෘතුගාලයේ බටහිරට වන්නට පිහිටා ඇති මෙම දූපත වසන්ත කාලයට සම්පූර්ණයෙන් නොයෙක් වර්ණ මල්වලින් වැසී යන බවයි පැවසෙන්නේ.
ඉතාමත් ඉහළ ජෛව විවිධත්වයකින් යුතු ෆ්ලෝරස් දූපත එහි ඇති ස්වභාවික උණු දිය උල්පත්, කලපු, අක්කර ගණනාවක් ආවරණය කරන කුඹුරු, මිත්‍රශීලි ගොවියන් වාසය කරන ගම්මාන සහ ගිනි කඳු නිසා ස්වදේශීය සංචාරකයින් අතර ප්‍රසිද්ධයි.